Global Learning Programme Wales

Ynni

Mae angen ynni i gynhesu a goleuo cartrefi, ysgolion, clinigau iechyd ac i ganiatáu i ddiwydiannau Children in front of a wind turbine in  Sri Lanka (© Practical Action)weithredu. Heb gyflenwad cyson o ynni, bydd agweddau eraill ar ddatblygu yn darfod. Ond a ddylai gwledydd ddefnyddio ynni beth bynnag yw’r gost? Mae gan wledydd mwy datblygedig yn economaidd (MEDCs) y gallu i ddefnyddio ynni drutach, gwyrddach ond mae llawer o wledydd llai datblygedig yn economaidd (LEDCs) yn cael trafferth cyfyngu eu defnydd o ynni. A ddylent gael yr un cyfleoedd ag y cafodd gwledydd y DU yn y gorffennol cyn ein bod yn gwybod am y goblygiadau amgylcheddol? 

Bydd gan lawer o ddisgyblion ddiddordeb yn y testun hwn, a’i gysylltiadau â’r amgylchedd a chynaliadwyedd, sy’n rhoi pwynt mynediad perffaith. Gellir defnyddio astudiaethau achos ynglŷn â defnyddio a chamddefnyddio ynni gan LEDCs  i gefnogi gwaith mewn gwyddoniaeth, dylunio a thechnoleg a daearyddiaeth.

Deunydd darllen a argymhellir

Mae’r dolenni a’r erthyglau canlynol yn rhoi gwybodaeth gefndirol ddefnyddiol i’ch helpu i addysgu am ynni a’i berthnasedd i ddatblygu:

Y Global Dimension: Sustainable Energy  Erthygl nodwedd yn edrych ar sut gall rhagor o bobl ledled y byd gael mynediad at ynni cynaliadwy

Guardian: Tlodi ynni Casgliad o erthyglau ar wefan datblygu byd-eang y Guardian 

National Geographic: Five Surprising Facts About Energy Poverty  Ffeithau am ynni mae’n bosibl nad ydych yn gwybod amdanynt.

Adnoddau addysgu

Adnoddau addysgu defnyddiol ynglŷn ag ynni:

Camau gweithredu ymarferol: adnoddau ysgolion  Adnoddau cyfnod allweddol 2 a chyfnod allweddol 3 sy’n archwilio atebion ynni ar raddfa fach er mwyn helpu pobl i godi allan o dlodi

LEAF: Virtual Farm Walk – African Field Gwefan ar gyfer cyfnod allweddol  2 a chyfnod allweddol 3 yn cynnwys clipiau ffilm ac adnoddau sy’n dangos defnydd ynni dyfeisgar yn Ghana a Kenya

Sunny Schools Teaching Resources Adnoddau cyfnod allweddol 2 gan elusen sy’n gosod paneli solar mewn ysgolion yn Nwyrain a De Affrica

Camau gweithredu ymarferol: Heriau CREST Byd-eang Heriau gwyddonol a pheirianneg ar gyfer cyfnod allweddol 3+, gan gynnwys rhai sy’n ymwneud ag ynni

Ellen MacArthur Foundation: How We Make Stuff Gwefan ar gyfer cyfnod allweddol 2 a chyfnod allweddol 3 sy’n archwilio sut y gellir cynhyrchu ‘stwff’ mewn ffyrdd sy’n fwy effeithlon o ran ynni ac adnoddau

Practical Action: Energy and the MDGs Adnoddau ar gyfer cyfnod allweddol 3 sy’n archwilio’r cysylltiad hanfodol rhwng mynediad at ynni a datblygu

Ellen MacArthur Foundation: Cronfa adnoddau addysg Adnoddau cyfnod allweddol 3+ ar yr ‘economi gylchol’

I weld rhagor o adnoddau addysgu, porwch drwy’r chwiliadau canlynol

Cyfnod allweddol 2                  

Cyfnod allweddol 3

Rydym yn croesawu awgrymiadau ar gyfer erthyglau ac adnoddau defnyddio ar y testun Ynni. Anfonwch nhw drwy neges e-bost i GLPWales@cfbt.com